.
Bana göre bu sorunun yanıtı; söyleşilen konuya göre değişebilir ancak, temel günlük konuşmalarda yüzde 95 - 97 oranında 'EVET' anlaşabilirizdir.
Türkçe'nin Oğuz kolunu konuşanlarla yüzde yüz anlaşabiliriz. Yemek içmek, gelmek gitmek, yatmak kalkmak, gezmek, yürümek, acıkmak, yaşam için temel ihtiyaç dilekleri vb... konu ve sözcüklerde, her Türkçe konuşan kişi dünyanın başka bir yerindeki Türkçe konuşan kişiyle anlaşabilir. Yakut Türkçesi (Yakutların toplam nüfusu yaklaşık 450 bin) gibi bazı Türkçe kolları ile anlaşmak neredeyse yok gibidir. Ancak zaten bu Türkçe kollarını konuşanların sayısı, Türkçe ailesine dahil nüfus içinde çok küçük bir orana sahiptir (Yüzde 2 belki 5).
İngiltere İngilizcesi,
Amerikan İngilizcesi ve
Avustralya İngilizcesi birbirine çok yakındır. Ancak, Güney Afrika İngilizcesi, Hindistan İngilizcesi, Filipinler İngilizcesi vb gittikçe İngiliz İngilizcesi'den uzaklaşır. (Filipinler ve Hindistandaki karma dil İngilizce sayılırsa).
Fransa Fransızcası ile sömürgelerin Fransızcası'nda da büyük farklılıklar vardır. Aynı durum İspanyolca için de, Arapça icin de geçerlidir. ''Bütün Türkler aynı Türkçe konuşmuyorlar ki'' diyenler, diğer dillerde de aynılık olmadığını bilmelidir, dikkate almalıdır. Özelikle ortak Türkçe konusuna buradan saldırı geliyor.
Bir başka itiraz da, Türkiye'de başka dillerin de konuşulduğu itirazı. Bu itiraza iki cevabım var. Birincisi Türkiye'de başka dilleri konuşanlar da, Türkçe'yi de biliyor konuşuyor. İkincisi, diğer dillerin konuşulduğu devletlerde de, o devletin resmi dilinden başkaca diller konuşuluyor. Ada devleti olan İngiltere de bile başka etnik diller konuşuluyor. Sömürgelerinde de başka ana diller zaten var. Amerika'da kaç farklı dil konuşuluyor sizce? Fransa'da Katalonca var. Sömürgelerin başka ana dilleri de var. Örnekleri çoğaltabiliriz.
Türkiye Azerbaycan, İran, Irak, Suriye, Kafkasya'nin bir kısmı, Moldovya , Makedonya, Yunanistan , Bulgaristan, Romanya ve Türkmenistan'da konuşulan Türkçe neredeyse aynıdır. .
. Bunlar Türk Dil ailesinin ciddi bir çoğunluğunu oluşturur. Diğer yurtlarda konuşulan Türkçe ise bize , sandığınız kadar uzak değildir. Grameri, ekleri, türetme ek ve yöntemleri.... vb aynıdır. Örneğin; Yer / cer /jer, Yumurta /cumırta /jumurta/
Yahşı /Cakşı /jaksı
Yara /cara /jara
Yatak /jatak /catak.
Ben/men Burun /murun /murın. Buz /muz . Hal / khal Han / Khan . Huda / Khoday
Göz /köz. Emanet/amanat, alma/elma, hazine /kazna .... Bu gibi binlerce sözcük. İki ayrı Türk lehçesini konuşan kişi, bu şekilde hızlı konuştuğunda ilk başta birbirini anlayamaz tabiki. Aslında aynı dil olduğu halde.
Ayrıca, Türkçe lehçeleri arasında farklı sözcüklerimiz de var. Türkiye'de bile var.
Nörüng - nörek, iyilik. ... Nihil /Nehil/ Nahil / Nasıl / Nicesiz / Neçesiz / Niçiksiz .....
Bin yıl olmuş ayrılalı. Bu doğal.
Amerika ya da İngiltere başat güç olmasaydı (diplomasi, ekonomi, bilim teknolojik gerekler ve iletişim araçları ortak İngilizceye büyük katkı sağladı ) İngilizce konuşan ülkeler arasında da anlaşma çok güç olabilirdi.
Günümüzde bilim ve teknolojinin, iletişim araçlarının sunduğu imkanlarla ortak Türkçeye ulaşmak 5 yılda bile mümkün olabilir. Bununla ilgili çözüm önerilerimi 15 - 20 madde halinde kısaca yazmıştım.
Türkçemizin dünyanın en çok konuşulan ilk beş dili arasında olduğuna ilişkin paylaşımım nedeniyle öylesine haksız yorumlar oldu ki , bu yazıyı yazma gereği duydum. Bir başka konu da şu, Türkçemizi yazmak, diğer dilleri saygısızlık demek değildir.
Türkçemize yönelik tehditler olduğu için , '' Dil bir canlı varlıktır, kendi haline gelişir '' gibi bir mazeretin arkasına saklanmak da, ''Türkiye bilim ve teknolojide ileri olmadığı için yapabileceğimiz bir şey yok'' demek de Türkçeyi korumasız bırakır.
Yazının amacı Türkçemize dikkat çekmek, Türkçe üzerinde düşündürmek ve Türkçe farkındalığına katkı sağlamaktır.
Saygılarımla.