Prof Dr Ahmet Rasim Küçükusta
Fazla miktarda mangalda doğrudan alevlerin teması ile yakılarak pişirilen et yiyenlerde böbrek kanseri riskini arttığı belirlendi.
Yüksek sıcaklıklarda pişirilen hayvan kaslarında oluşan heterosiklik aminler (amino-3,8-dimethylimidazo(4,5-f) quinoxaline= MeIQx ) ve polisiklik aromatik hidrokarbonlar (2-amino-1-methyl-6-phenyl-imidazo(4,5-b) pyridine =PhIP) DNA hasarına yol açarak kanser riskini artırıyor.
Araştırma yeni teşhis edilen renal hücreli böbrek kanseri olan 659 kişi ile kanseri olmayan 699 sağlıklı kişinin diyet özellikleri ve genetik profilleri karşılaştırılarak gerçekleştirildi.
National Institutes of Health tarafından desteklenen araştırma Texas Üniversitesi MD Anderson Kanser Merkezi uzmanları tarafından yapıldı ve Cancer isimli tıp dergisinde yayınlandı.
Kanseri olan hastaların daha fazla kırmızı ve beyaz et ve daha fazla mangal, tavada kızartma ve ızgarada pişirilen “yanmış et” yedikleri ortaya çıktı.
Araştırmaya göre, PhIP alımı böbrek kanseri riskini yüzde 54, MeIQx alımı ise yüzde 200 artırıyor.
Biri hücrelerde lipit sinyalizasyonu diğeri oksijen seviyeleri düştüğünde diğer genlerin aktivasyonunu kodlayan iki gen varyantına sahip olanların pişirilmiş etlerde kanser yapan kimyasallara daha hassas oldukları da tespit edildi.
Bu gen varyantları sık rastlanıyor olmalarına karşılık kanser riskine olan etkileri çok fazla değildi.
Kanser grubunda olanlar daha yüksek kalori alıyor, daha az meyve yiyorlardı ve daha obez idiler.
Sigara, obezite ve hipertansiyon risk faktörleridir
Zararlı toksinleri süzen böbreklerde bu sırada maruz kalınan kanserojen kimyasalların kansere sebep oldukları düşünülüyor.
Böbrek kanserlerinin yüzde 90’ ı renal hücreli karsinom (adenokarsinom) türündendir.
Kanser, Kuzey Amerika ve Avrupa ülkelerinde Asya ve Güney Amerika ülkelerine göre daha fazla görülür.
USA’ da her sene her 100 bin kişinin 16’ sına yani toplam 60 bin kişiye böbrek kanseri teşhisi konuyor ve bunların 14 bini hayatını kaybediyor.
Böbrek kanseri için başlıca risk faktörleri sigara, obezite ve hipertansiyondur, meslekleri dolayısıyla trikloretilen maruziyeti de riski artırır.
Gelelim neticeye
Bu araştırma “adam gibi beslenmenin” önemini bir kere daha gözler önüne seriyor.
BİR: Kırmızı et sağlıklı hayvanların eti olmak kaydıyla sağlıklı bir gıdadır.
Antibiyotik, hormon ve GDO’ lu yemlerle beslenen fabrika hayvanlarının etinden kimseye hayır gelmez.
İKİ: Tüm diğer gıdalar için de geçerli olduğu üzere aşırı et yemekten kaçınılmalıdır.
ÜÇ: Etin pişirilme şekli de çok önemlidir. Alevde yakmak, tavada kızartmak, tütsülemek yerine haşlama, buğulama yöntemleri tercih edilmelidir.
DÖRT: Kanser sadece belirli bir yiyecekle ilgili olamaz, burada önemli olan adam gibi beslenmenin ve sağlıklı yaşamanın tüm kurallarına uyulmasıdır.
BEŞ: Kanserlerin oluşumunda genetik faktörlerin mutlaka rolleri vardır.
