Başıbozuklar, mali güçlükler nedeniyle özellikle Balkanlar'daki vilayet garnizon ve jandarmasına gerekli takviyenin düzenli olarak sağlanamaması, isyanlara zamanında müdahale edilememesi gibi nedenlerle Dobrucalılar'dan ve Kırım, Kafkasya gibi Ruslara kaptırılan topraklardan getirilip Balkanlar'a yerleştirilen Tatar Türklerinden ve Çerkezlerden oluşan düzensiz, mahalli, gönüllü birliklerdir. Özellikle Bulgaristan'a yerleştirilmiş olan bu Tatar Türkleri ve Çerkez göçmenler, yurtlarını terk etmelerine sebep olan Ruslar'a yönelik kin ve nefretlerini yerleştikleri bölgenin Slav unsurlarına da (Ruslar'la aynı soydan gelmelerinden dolayı) yöneltmişlerdir. Zamanla uzman askerler tarafından sivilleri tanımlamakta kullanılan bir terime dönüşmüştür. Başıbozuk kelimesi, Kırım Savaşı sırasında İngilizce'ye (bashi-bazouk) ve Fransızca'ya (bachi-bazouk) geçmiştir.