Evliya Çelebi (1611-1682) Seyahatnamesinde, İstanbul’da 70 kadar ayı oynatıcısı olduğunu ifade etmiş.

Evliya Çelebi (1611-1682) Seyahatnamesinde, İstanbul’da 70 kadar ayı oynatıcısı olduğunu ifade etmiş.
Evliya Çelebi (1611-1682) Seyahatnamesinde, İstanbul’da 70 kadar ayı oynatıcısı olduğunu ifade etmiş. Handan Taşgın

[Selim İleri]

Evliya Çelebi (1611-1682) Seyahatnamesinde, İstanbul’da 70 kadar ayı oynatıcısı olduğunu ifade etmiş.

Ayı oynatıcılığı” 400 yıldan fazla bir süre ülkemizde meslek olarak varlığını sürdürmüş. Ayıcılar, sokak sokak, mahalle mahalle ayısıyla dolaşır, kalabalığı görünce bir komutla ayısını oynatmaya başlar, gösteri karşılığında da seyredenlerden para toplardı.

Ayıcının tef sesini duyan herkes sokağa fırlar, çocuklar oyunlarını bırakır ayıcının peşinde dolaşırlardı. Ayıcının ayıyı yönlendirdiği bir değneği, sırtında bir torbası bir de tefi bulunurdu. Ayıcı tefini çalarken şarkı da söyler, bir yandan kendi oynar, bir yandan da ayısını oynatırdı.

Seyredenlerin en ilgi duyduğu şey ayının taklit yapmasıydı. Tedbir amacıyla, ayının tırnakları kesik, ayının zinciri de ayıcının beline dolanmış olurdu. Ayıcı burnunun ucuna taktığı zinciri çekerek, ayıya istediği hareketi yaptırmaya çalışırdı. Beton zemine yüzüstü yatarak, ücret karşılığı, ayıcının kontrolünde ayıya sırtını çiğnetmek de yaygın bir alışkanlıktı.

Gösteri esnasında ayıcı, kendisini anlıyormuş gibi ayıya seslenir, elindeki değneğin etrafında dönmesini isterdi.Yavru iken alınan ayıların ön ayaklarını koyacakları yere sıcaklık vererek arka ayakları üzerinde kalkmaları öğretirlermiş. Bu işlem ayı her tef sesinde bu durumu tekrar eder hale gelene kadar sürermiş. Bu süreç ayılar için henüz yavru iken sıkıntılı, acılı bir öğrenme geçmişi anlamına da geliyordu.

Türkiye’de ayı oynatıcılığının sona ermesinde yabancı turistlerin şikayetleri etkili olmuş. 1992 yılında İngiltere merkezli WSPA (Dünya Hayvanlarını Koruma Derneği) ülkemiz sokaklarında dans ettirilen hayvanların kurtarılması amacıyla Orman Bakanlığı ve Uludağ üniversitesi Veterinerlik Fakültesiyle bir kampanya başlattı. Ayılar toplandı, bir süre tedavi ve eğitim sonrası doğal ortamlara bırakıldılar. Ayı oynatıcılığı da ülkemizde meslek olmaktan çıkmış oldu.

Turhan Şahin

Evliya Çelebi
Sende Yorumla...
Kalan karakter sayısı : 500
İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR X
İNSANLIK DIŞI KEKEMELİK DENEYİ!
İNSANLIK DIŞI KEKEMELİK DENEYİ!
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Yüksek Askeri Şura (YAŞ) kararlarını onayladı: 14 general ve amiral bir üst rütbeye yükseltildi
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Yüksek Askeri Şura (YAŞ) kararlarını onayladı: 14 general ve amiral bir üst rütbeye yükseltildi